معرفی مشگين شهر

معرفی مشگين شهر

قلعه نودوز يانودژ(بلعه داغ) مشگين شهر
اين قلعه در محلي بين اهر و مشگين شهر و در گردنه ايمعروف به نودوز واقع شده است. اين قلعه مربوط به دوره ساساني است و داراي دو برج ويک ديوار مدور مي باشد، که دو برج را به يکديگر متصل مي کند و در زير آن برج ديگريواقع بوده که قسمت هايي از آن خراب شده و از بين رفته است. مصالحي که در اين بنا بهکار رفته، از سنگ هاي تراشيده قالبي است که به وسيله ملات ساروج در هم آميخته است.
در دوره اسلامي و احتمالا اوايل اسلام بر فراز قلعه تاسيسات ديگري ساخته شدهاست که از خشت خام مي باشد. وجود باران هاي مداوم، خشت هاي گلي را فرسوده و از بينبرده است و تنها اثري از آن ها باقي مانده است. قلعه فقط در بخشي که به جاده وگردنه مشرف است، تاسيساتي دارد.
طرف ديگر آن دره بسيار عميق و وحشتناک است کهراه به جايي ندارد.
قلعه كهنه مشگين شهر
در ارتفاع خاوري دره باغ نوروزمشگين شهر قلعه اي است كه با شيبي تند به رودخانه خياوچاي منتهي مي شود. در مقابلارتفاع سنگ نبشته پهلوي ساساني قرار گرفته است. اين قلعه محوطه اي بسيار بزرگ استبا چهار ديوار خشتي، گلي و آجري كه بر پايه هاي سنگي استوار شده است. اين بنا سهبرج دارد و سه ديوار قلعه به شكل مستطيل به اندازه 230× 110 متر مي باشد كه در سهقسمت آن تاسيساتي حجره مانند، طويله و آخورهاي متعدد ساخته شده است.
در دو قسمتانتهايي قلعه كه به دره خياوچاي مشرف است، نشانه هايي از دو برج كهنه با ديوارهايگلي گلداري كه يادگار زينت هاي گم شده است، وجود دارد. از بالاي ديوار، همه درهتيررس نگهبانان بوده است. با همه پوسيدگي ديوارها و برج و باروها، هنوز ته مانده اياز امنيت يک پناه گاه را مي توان در آن احساس كرد. ارتفاع حصار در داخل بيش از چهارمتر و از خارج بيش از هشت متر است.
در اين قلعه چون از ديرباز در تملک ارتش وسربازخانه دولتي بوده، اجازه هيچ گونه كندكاو و حفاري داده نشده است ولي احتمال ميورد قلعه كهنه در محل همان قلعه باستاني ساساني بنا شده باشد كه در كتيبه خطي دره،از قول نارسه هرمزد به آن اشاره شده است.
آغجه قلعه مشگين شهر
اين قلعه كهاز مصالح سنگ، خشت، ملاط گچ و آهک ساخته شده است، ‌در سينه كش كوه سنگي، حوالي چتيندره و قريه قره تپه مشگين شهر قرار دارد. درازاي قلعه از فصل مشترک برج ها با حصار 50 متر و قطر برج ها 5/8 متر است. ارتفاع آن از راه سنگي 5/3 متر و از ديوار خشتيحداكثر دو متر مي باشد. در داخل قلعه و در سطح كوه و محل هايي كه حفاري شده،سفالينه هاي منسوب به هزاره اول قبل از ميلاد پيدا شده است. علاوه بر قلعه هاي يادشده، مي توان به قلعه هير، در جنوب خاوري اردبيل، قيز قلعه سي گرمي، ديو قلعه سيروستاي كويج مشگين شهر نيز اشاره كرد.
قلعه قهقهه مشگين شهر
اين قلعه باتمام عظمت خاص و منحصر به فرد خود با توجه به جايگاه خاصي كه دارد تا كنون به ثبتآثار ملي نرسيده است. قلعه قهقهه مابين روستاي كنچوبه و مشيران و قريه آغاج چرچلو ودر سمت خاور رودخانه دره رود بر فراز كوه بلندي ساخته شده است كه تقريبا در 80كيلومتري مشگين شهر است و بر فراز قلعه راه بسيار سخت و باريك با سربالايي بسيارتنگ و تيز به درازاي تقريبي سه كيلومتر كشيده شده است. از دره رود تا بالاي قلعه سهكيلومتر است كه يک تفنگچي به آساني مي تواند از آن قلعه دفاع و مانع عبور و مرورنيرو شود. اين قلعه مكان حادثه ساز و پرماجراي اوايل حكومت صفوي است كه همواره نامآن با رعب و وحشت در دهان ها مي شده و در گوش ها مي پيچيده و زندان سياسي در دورهصفويه بوده است.
مصالح ساختماني اين قلعه شبيه قزقلعه سي (قلعه دختر) يا قافلانكوه از سنگ هاي رسوبي آجري و كرمي رنگ كاملا تراشيده با ملات آهک و گچ است. در اينقلعه پنج استخر در بدنه كوه كنده اند كه آب باران در آن ها جمع مي شود. درسمت بالادر قله كوه اتاق هايي با پايه هاي قطور با آجر و سنگ ساخته شده است كه مخصوصفرمانده قلعه (كوتوال) بوده است. زندان قلعه اتاقي است در بدنه‌ي كوه كه سه ديوارآن پرتگاه و از يک طرف به داخل قلعه راه دارد. در سمت شمال باختري برج هشت ضلعيبراي ديده باني ساخته شده است.
سلاطين صفوي، دشمنان مقتدر و رجالي را كه مانعمقاصد آن ها مي شدند در زندان قلعه حبس مي كردند. از جمله آن هايي كه به امر شاهطهماسب اول در قلعه زنداني شده اند، سام ميرزا پسر شاه اسماعيل اول صفوي و برادرشاه طهماسب اول به مدت بيست سال و خان احمد گيلاني، اميرخان تركمان، فرمانروايآذربايجان و اميراني از امراي ترک، عرب، كرد و ارمني بوده اند.
آرامگاهها ،امامزاده ها و زيارتگاهها در شهرستان مشکين شهر
امام زاده سيد سليمان مشگين شهر
بناي امام زاده سيد سليمان در کنار بناي مسجدي است که از بيرون داراي نقشه مدوراست. اين آرامگاه در روستاي فخرآباد مشگين شهر واقع شده است. براي جلوگيري از رانشآن تا ارتفاع سه متري به وسيله ديوارهاي پشتيبان در برگرفته شده كه در نتيجه آننقشه بنا در قسمت پايين به صورت مربع برگرفته شده است.
داخل مقبره به شكل هشتضلعي نزديک به دايره است و صندوق قبر در وسط آن قرار دارد. اين بنا بر روي ازارهسنگي سياه رنگي بنا شده و تمام آن با آجرهايي به صورت رگ چين بنا شده است. قطرخارجي بنا 5 متر و قطر داخلي آن 90/3 متر مي باشد. از ناحيه خاوري نورگيري درديواره بنا تعبيه شده است. برنماي بيروني با آجرهاي سياه رنگ اسم جلاله «الله» و دربالا تاريخ 1244 هـ. ق نگاشته شده است.
گنبد اين بنا كه به صورت شبدري تند استبا كاشي كاري فيروزه رنگ پوشيده شده كه بر بالاي آن نقش شيري به حالت خوابيده تصويرشده است. در نماي داخلي در هر ضلع تاقچه اي با طاقي جناغي تعبيه شده و در حاشيه زيرگنبد كتيبه اي بر روي گچ به تاريخ 1282 هـ. ق نوشته شده كه حاكي از گچ كاري بقعهاست. نماي داخلي تماما از گچ پوشيده و بر روي آن نقوش اسليمي نقاشي شده است.
امام زاده سيد جعفربن موسي كاظم انار مشگين شهر
آرامگاه مطهر سيد جعفربنموسي كاظم (ع) در شمال خاوري روستاي انار از توابع بخش مشگين خاوري واقع شده است. در سال هاي پيش از 1300 هجري شمسي اين مكان مقدس عبارت بود از يک قبر مطهر كه برروي آن اتاقكي گلي بنا كرده بودند تا اين كه يكي از ريش سفيدان متنفذ روستاي اناربه نام حاج كامران باغ هاي هم جوار اين بنا را كه متعلق به خودش بوده، بر آن افزودهو اين اتاقک كوچک گلي را به بنايي زيبا كه بر روي آن گنبدي زيبا است، تبديل نمود وچندين سال بعد سقف آن را كه با چوب و تخته ساخته شده بود، بازسازي نموده و بنايكنوني را ايجاد كرد. در بالاي محراب امام زاده تاسيس بناي فعلي را سال 1300 شمسينوشته اند. در حال حاضر امام زاده سيد جعفر (ع) در وسط يک باغ سرسبز وسيع و زيباييقرار گرفته است. اين امام زاده مسجدي بزرگ دارد که داراي سه درب است. قبر شريف امامزاده سيد جعفر (ع) در ضلع جنوب خاوري مسجد قرار گرفته كه در بالاي آن بر سقف مسجدگنبدي بزرگ بنا شده است. تا سال 1376 صندوقچه اي چوبي بر روي قبر قرار داشت اما ازآن سال به بعد از بابت نذورات امام زاده، ضريح مشبک آلومينيومي تهيه شده و بر رويقبر سيد بزرگوار قرار داده اند و روي خود قبر نيز پارچه اي سبز رنگ پهن كرده اند. در مدخل صحن امام زاده زيارت نامه اي نصب شده است كه هر زيارت كننده طبق آداب زيارتابتدا اين زيارت نامه را مي خواند آن گاه وارد حرم مي شود.
گورستان انار مشگينشهر
در روستاي انار مشگين شهر و در 24 كيلومتري اين شهر، گورستاني وجود دارد كهسنگ قبرهاي متنوع آن از نظر شكل و جنس و نبشته هاي متعدد جالب توجه است. زيباتريناين سنگ ها يک جفت سنگ قبر افراشته به ارتفاع 62/1 متر است كه داراي نبشته اي است. در زير سنگ نبشته ها محراب بوده و در بالاي لچک آن دو گل هفت پر نقش يافته است. دربالاي نبشته هاي ساقه و بالاي آن كلاهكي با 12 ترک، شبيه كلاه دراويش وجود دارد وشهادتين با كلام علي خليفه الله منقور است. روي سنگ گورهاي موجود در اين گورستاننشانه هايي هم چون ستاره شش پر، تصوير چكش ساده و جز آن ديده مي شود.
مقبره شيخحيدر مشگين شهر
مقبره شيخ حيدر پدر شاه اسماعيل اول كه بنايي شبيه برج است باشماره 184 به ثبت آثار باستاني ملي رسيده است. اين مقبره در باغ سبز و با صفايي كهقبرستان قديمي مشگين شهر بوده و در مركز شهر قرار دارد، واقع شده است. نماي خارجياين بنا به صورت برج بلندي به ارتفاع تقريبي 18 متر و به قطر 5/10 متر به صورتاستوانه اي است كه در چهار سوي آن نماي درگاه مانندي با تزيينات معقلي تعبيه نمودهو ورودي اصلي فوقاني را در جبهه باختري قرار داده اند.
سرداب آن زير برج قراردارد و داراي يک در ورودي در شمال برج است. در قرن اخير اتاق و راهرويي بزرگ برايبيتوته متولي بنا و زايران ساخته بودند كه با راه پله و راهرو به سرداب متصل مي شد. امروزه كه اين اتاق ها را برچيده اند، در ورودي اصلي نمايان شده و تزيينات آن بهخوبي ديده مي شود.
درباره‌ي تاريخ بناي آن نظرات متعدد وجود دارد. عده اي ازباستان شناسان و مورخين سال بناي آن را اوايل قرن دهم يعني سال 915 هجري قمري ميدانند، ولي بنالدويلبر معتقد است كه اين بنا از آثار قرن هفتم و هشتم هجري قمري استو در دوره صفويه نسبت به تكميل و تزيينات كاشي كاري آن همت گماشته اند. با توجه بهنوع مقرنس كاري كتيبه هاي كوفي نظريه بنالدويلبر صحيح به نظر مي رسد. اين بنا

/ 0 نظر / 19 بازدید